Niwelatory są to urządzenia służące do wyznaczania różnicy w wysokościach poszczególnych punktów w terenie czyli niwelacji. Głównie stosowane są w geodezji i budownictwie. Zasada działania polega na tym, że luneta niwelatora musi być wypoziomowana i przez nią obserwujemy różne punkty terenowe oraz za pomocą specjalnej łaty określamy różnice w wysokości poszczególnych puntów terenowych. Lunety poziomuje się za pomocą libelli a współcześnie są używane samopoziomujace. Najnowocześniejsze niwelatory to laserowe.
